Klassikaal leren typen, op school en thuis

Kinderen schrijven tegenwoordig meer dan ooit en net als bij hun met de computer opgegroeide ouders komt motorische schrijfvaardigheid in toenemende mate neer op toetsenbordvaardigheid. De voordelen van snel en foutloos kunnen typen zijn evident en daarmee behoeft de wenselijkheid van typelessen als onderdeel van het leerplan basisonderwijs nauwelijks betoog. Bezwaren tegen een toetsenbordvaardigheidstraining in het curriculum worden vooral uitgedrukt in termen van tijd en geld. Immers, het basisrooster is overvol en het budget is niet altijd toereikend. TypeStars is ontworpen om deze bezwaren en beperkingen om te buigen tot kansen en mogelijkheden.

Het succes van klassikale typelessen hangt af van uiteenlopende factoren, zoals de kwaliteit en beschikbaarheid van de methode, motivatie van leerlingen, inzet van leerkrachten, betrokkenheid van ouders en uiteraard het rooster (tijd) en het budget (geld). TypeStars maakt het eenvoudig om activiteiten te coördineren en factoren dusdanig te combineren dat deze elkaar aanvullen en versterken.



Kwaliteit van de methode
TypeStars stamt rechtstreeks af van de eerste typecursus op PC’s, die in 1985 werd uitgebracht op een ‘floppy’ disk. Het tienvingersysteem voor blindtypen was toen al bijna een eeuw oud, maar werd vooral aangeleerd door oefeningen over te typen uit boekjes. Met de allereerste typetrainer voor DOS PC’s gaven de makers van TypeStars het startsein voor een ontwikkeling die tot op de dag van vandaag voortduurt en waarbij de tienvingermethode steeds verder is uitgebreid en verfijnd. Hoewel de opzet van de cursus nog steeds herkenbaar is voor de eerste generatie computertypisten, bieden multimediatechnieken en het internet tegenwoordig mogelijkheden waar men zich een kwarteeuw geleden zelfs geen voorstelling van kon maken. En terwijl de eerste typetrainer nauwelijks dynamischer was dan de destijds gangbare boekjes, stemmen de intelligente algoritmen van TypeStars oefenstof automatisch af op individuele leerprestaties. Elke les is uniek en verloopt nooit twee maal exact hetzelfde.

Beschikbaarheid van onderwijsleermiddelen
De meest recente versie van TypeStars is de klok rond beschikbaar op alle computers met een internetverbinding. De methode werkt niet met boekjes, die aangeschaft en gedistribueerd moeten worden en die vervolgens steevast verslijten danwel spoorloos verdwijnen. Er is geen software op CD-ROM die moet worden geïnstalleerd en geconfigureerd en waarbij elke upgrade weer voor nieuwe (compatibiliteits)problemen zorgt. Er bestaat maar één TypeStars, dus geen aparte programmaversies voor school en thuis en geen gehannes met het overhevelen van gegevens via diskettes of USB-sticks. Alle lessen en overzichten van oefenresultaten zijn via één webapplicatie overal en onmiddellijk toegankelijk voor leerlingen, leerkrachten en ouders.

Motivatie van leerlingen
'Blind' leren typen is vooral een kwestie van veel en regelmatig oefenen. Bij het overtypen van oefenregels uit boekjes en bij typeprogramma’s op CD-ROM wordt het repetitieve karakter van de leerstof doorgaans als saai en weinig effectief ervaren. Dat is vooral het geval bij huiswerk, wanneer interactie met medeleerlingen ontbreekt. Na de eerste lessen neemt de motivatie af en als leerkrachten en ouders niet voortdurend aandringen komt er van de training weinig terecht. Bij TypeStars motiveren leerlingen elkaar. Kinderen kunnen lijsten met vrienden en klasgenoten opstellen en leerprestaties onderling vergelijken. TypeStars stelt leerkrachten in staat (virtuele) klassen en niveaugroepen te formeren, eventueel in samenwerking met collega’s van andere scholen, en deze tegen elkaar uit te laten komen in een vriendschappelijke competitie.

Inzet van leerkrachten
TypeStars is in essentie een methode voor zelfstudie en leerlingen zullen er voornamelijk thuis mee bezig zijn. Begeleiding op school kan beperkt blijven tot enkele uren in de eerste week, waarbij leerlingen op weg worden geholpen met procedures voor het aanmelden, inloggen, beheer van de accountpagina met vriendenlijst en het gebruik van de voorzieningen voor interne communicatie. Daarna kunnen de leerlingen zelfstandig aan de slag, waarbij hun vorderingen op de voet kunnen worden gevolgd via internet. Hoewel niet strikt noodzakelijk, komt het de opleiding ten goede als in het vervolgtraject gedurende één uur per week klassikaal aandacht wordt besteed aan ergonomische aspecten van het typen, zoals een correcte werkhouding en vingerzetting. Leerkrachten hoeven zelf niet typevaardig te zijn, maar zullen dit onvermijdelijk worden. Er zijn voorbeelden van leerkrachten die TypeStars aanvankelijk als een extra belasting beschouwden, maar die zich, gestimuleerd door het enthousiasme van hun leerlingen, zijn gaan verdiepen in de uitgebreide mogelijkheden van het systeem. Zo heeft een leraar aan een basisschool in Eindhoven zelfs eigen lesscripts geschreven om typelessen te integreren met digilessen van andere kernvakken.

Betrokkenheid van ouders
TypeStars fungeert als een platform waarop leerkrachten en ouders hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de leerprestaties van kinderen kunnen delen via internet. In principe neemt de school daarbij het voortouw, al zijn er ook oudercommissies die het initiatief tot aanschaf van TypeStars hebben genomen. De partij die de groepssleutels beheert bepaalt de aard en omvang van de online samenwerking van opvoeders. TypeStars schept de voorwaarden voor een harmonieus verloop. Zo is elk dossier voorzien van een online logboek, waarin zowel leerlingen, leerkrachten als ouders aantekeningen kunnen maken en afspraken en leerdoelen vast kunnen leggen. Om misverstanden te voorkomen worden alle aantekeningen gemarkeerd met een tijdstempel.

Rooster
TypeStars gaat niet uit van klassikaal onderwijs en scholen bepalen zelf in hoeverre de typelessen onderdeel zijn van het reguliere rooster. In principe oefenen leerlingen thuis en in een eigen tempo, maar het verdient aanbeveling om in de eerste maanden gedurende één lesuur per week in het computerlokaal aandacht te besteden aan elementaire fysieke aspecten van toetsenbordvaardigheid, zoals een juiste lichaamshouding en vingerzetting. Op diverse scholen vinden deze activiteiten buiten het basisrooster plaats, onder auspiciën van ouders en/of leerkrachten.

Budget
De kosten per leerling dalen naarmate er meer deelnemers zijn. Op diverse scholen, waar het budget ontoereikend was, worden de kosten gedragen door groepen ouders die door gezamenlijke aanschaf van sleutelcodes de cursusprijs per leerling terug hebben gebracht tot minder dan twee tientjes.

Kijk voor een proefles op www.TypeStars.com