In Nederland komt bij het slopen en renoveren van wegen jaarlijks ruim 400.000 ton Teerhoudend AsfaltGranulaat (TAG) vrij. Tot voor enkele jaren werd oud asfalt vaak gestort of gebruikt voor bermverbredingen bij het aanleggen of renoveren van wegen. In het kader van de verscherpte wetgeving inzake milieu en arbeids- omstandigheden, groeit de lijst van bouwmaterialen waarvan de toepassing en verwijdering aan regels is gebonden. De regels en richtlijnen voor milieuverantwoord hergebruik van TAG zijn vastgelegd in het interimbeleid van het Interprovinciaal Overleg (IPO) en het Bouwstoffenbesluit (BSB). Dit leaflet schetst de achtergronden, wettelijke bepalingen en procedures voor verantwoord hergebruik van asfalt.

De regelgeving van het Bouwstoffenbesluit moet aantasting van de werkomgeving en het milieu door Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen (PAK's) voorkomen. Deze schadelijke stoffen komen vooral vrij bij verhitting van teerhoudend asfalt. Daarom bepaalt het Bouwstoffenbesluit dat TAG met een PAK-gehalte groter dan 75 mg/kg bij hergebruik als secundaire bouwstof niet mag worden verhit om het opnieuw aan te brengen als asfalt.

Nieuwe wegenbouwproducten

Op basis van onderzoek verricht in samenwerking met leveranciers en overheidsinstanties hebben de wegenbouw- maatschappijen NBM Zuid BV en KWS methoden ontwikkeld om de schadelijke componenten in TAG te immobiliseren door het toevoegen van cement en een bitumen-emulsie. Tijdens koude en halfwarme verwerkingsprocessen ontstaan nieuwe producten als Emulscement en Finfalt, die zeer geschikt zijn voor verwerking in respectievelijk funderingen en toplagen van wegen. Door de schadelijke bestanddelen te binden wordt verspreiding in het milieu door uitloging naar bodem en grondwater tegengegaan.

Cyclisch hergebruik van TAG leidt tot:

• beparing van primaire grondstoffen en bouwmaterialen
• energiebesparing, door koude(re) verwerking van grondstoffen
• reductie van bestaande 'asfaltbergen'
• besparingen op stortkosten
• minder belasting van het milieu.

Provinciale Asfaltbanken

Nieuwe regels en verwerkingsmethoden hebben echter alleen effect als een structuur en logistieke organisatie worden opgezet om de stroom teerverontreinigd asfaltgranulaat te kanaliseren. Daarom neemt NBM het voortouw bij het opzetten van een netwerk van Provinciale Asfaltbanken, waar TAG onder gecontroleerde omstandigheden wordt ingezameld, opgeslagen en verwerkt tot gecertificeerde wegenbouwproducten als Emulscement of Finfalt. NBM werkt hierbij nauw samen met KWS, terwijl het concept open staat voor alle andere participanten in de wegenbouwbranche.

Het succes van de Asfaltbanken staat of valt echter met de mate van instemming en medewerking van de provinciale overheden, die als opstellers en handhavers van het IPO-beleid beschikken over de instrumenten om stimulerend en coördinerend op te treden. Hiermee leveren de provinciale overheden ook een bijdrage aan het indammen van het 'grijze' circuit, waarin TAG ongecontroleerd wordt gestort danwel hergebruikt.

Meldplicht hergebruik TAG

Het Bouwstoffenbesluit stelt wegbeheerders verantwoordelijk voor het hergebruik van vrijgekomen (verontreinigde) materialen, danwel de definitieve verwijdering van de schadelijke stoffen uit het milieu. Bij voorgenomen hergebruik van TAG in wegfunderingen is de eigenaar van het werk verplicht vier weken voor de uitvoering melding te doen bij Gedeputeerde Staten van de provincie. Op grond van de gegevens op het meldingsformulier bepaalt het bevoegd gezag of het werk doorgang kan vinden en of aanvullende vergunningen in het kader van de Wet Milieubeheer zijn vereist. Dat laatste geldt vooral bij geplande werkzaamheden in grondwaterbeschermings- en waterwingebieden.

Kiezen voor een integrale aanpak

Door NBM in een vroeg stadium als vraagbaak en klankbord bij de voorbereidingen te betrekken, kunnen vertragingen, onvoorziene kosten en onplezierige verrassingen achteraf worden voorkomen. NBM tekent voor een integrale aanpak, van advisering en uitvoering tot beheer en onderhoud, waarbij de kwaliteit van het product en zorg voor milieu en arbeids- omstandigheden voorop staan.

De wegenbouwmaatschappijen NBM Zuid BV en KWS zijn onderdelen van respectievelijk NBM-Amstelland Bouw & Infrastructuur en Koninklijke Wegenbouw Stevin. De kennis en ervaring, die in de zuidelijke provincies met het inzamelen en hergebruiken van teerhoudend asfalt worden opgedaan, zullen via andere werkmaatschappijen, werkgroepen, branche-organisaties en VROM worden verspreid. Dit als basis voor een landelijke aanpak en mogelijk zelfs als een internationaal model.

(leaflet NBM Zuid BV)