TypeStars voor scholen
Kinderen schrijven tegenwoordig meer dan ooit
en evenals bij hun met de computer opgegroeide ouders komt motorische schrijfvaardigheid
in toenemende mate neer op toetsenbordvaardigheid. De voordelen van snel en foutloos
kunnen typen zijn dan ook evident.
Bezwaren tegen een toetsenbordvaardigheidstraining in het curriculum worden
vooral uitgedrukt in termen van tijd en geld. Immers, het rooster is overvol en
het budget lang niet altijd toereikend. TypeStars is ontworpen om deze bezwaren
en beperkingen om te buigen tot kansen en mogelijkheden.
Het succes van typelessen op school hangt af van uiteenlopende factoren, zoals de
kwaliteit en beschikbaarheid van de methode, motivatie van leerlingen, inzet van
leerkrachten, betrokkenheid van ouders en uiteraard het rooster (tijd) en het budget
(geld). TypeStars maakt het eenvoudig om activiteiten te coördineren en factoren
dusdanig te combineren dat deze elkaar aanvullen en versterken.
Kwaliteit van de methode
TypeStars stamt rechtstreeks af van de eerste typecursus op PC’s, die in 1985
werd uitgebracht op een ‘floppy’ disk. Het tienvingersysteem voor blindtypen was
toen al bijna een eeuw oud, maar werd vooral aangeleerd door oefeningen over te
typen uit boekjes. Met de allereerste typetrainer voor DOS PC’s gaven de makers van
TypeStars het startsein voor een ontwikkeling die tot op de dag van vandaag voortduurt
en waarbij de lesmethode steeds verder is uitgebreid en verfijnd. Hoewel
de opzet van de cursus nog steeds herkenbaar is voor de eerste generatie computertypisten,
bieden multimediatechnieken en het internet tegenwoordig mogelijkheden waar men
zich een kwarteeuw geleden zelfs geen voorstelling van kon maken. En terwijl de
eerste typetrainer
nauwelijks dynamischer was dan de destijds gangbare boekjes, stemmen
de adaptieve
algoritmen van TypeStars oefenstof automatisch af op individuele
leerprestaties. Elke les is uniek en verloopt nooit twee maal exact hetzelfde.
Beschikbaarheid van onderwijsleermiddelen
De meest recente versie van TypeStars is de klok rond beschikbaar op alle computers
met een internetverbinding. De methode werkt niet met boekjes, die aangeschaft en
gedistribueerd moeten worden en die vervolgens steevast verslijten danwel spoorloos
verdwijnen. Er is geen software op CD-ROM die moet worden geïnstalleerd en geconfigureerd
en waarbij elke upgrade weer voor nieuwe (compatibiliteits)problemen zorgt. Er bestaat
maar één TypeStars, dus geen aparte programmaversies voor school en thuis en geen
gehannes met het overhevelen van gegevens via diskettes of USB-sticks. Alle lessen
en overzichten van oefenresultaten zijn via één webapplicatie overal en onmiddellijk
toegankelijk voor leerlingen, leerkrachten en ouders.
Motivatie van leerlingen
'Blind' leren typen is vooral een kwestie van veel en regelmatig oefenen. Bij
het overtypen van oefenregels uit boekjes en bij typprogramma’s op CD-ROM wordt
het repetitieve karakter van de leerstof doorgaans als saai en weinig effectief
ervaren. Dat is vooral het geval bij huiswerk, wanneer interactie met medeleerlingen
ontbreekt. Na de eerste lessen neemt de motivatie af en als leerkrachten en ouders
niet voortdurend aandringen komt er van de training weinig terecht. Bij TypeStars
motiveren leerlingen elkaar. Kinderen kunnen lijsten met vrienden en klasgenoten
opstellen en leerprestaties onderling vergelijken. TypeStars stelt leerkrachten
in staat (virtuele) klassen en niveaugroepen te formeren, eventueel in samenwerking
met collega’s van andere scholen, en deze tegen elkaar uit te laten komen in een
vriendschappelijke competitie. Een niveaugroep kan ook een effectieve en ontspannen
leeromgeving bieden aan leerlingen met taalstoornissen.
Inzet van leerkrachten
TypeStars is in essentie een methode voor zelfstudie en leerlingen
zullen er voornamelijk thuis mee bezig zijn. Begeleiding op school kan beperkt blijven
tot enkele uren in de eerste week, waarbij leerlingen op weg worden geholpen met
procedures voor het aanmelden, inloggen, beheer van de accountpagina met vriendenlijst
en het gebruik van de voorzieningen voor interne communicatie. Daarna kunnen de
leerlingen zelfstandig aan de slag, waarbij hun vorderingen op de voet kunnen worden
gevolgd via internet. Hoewel niet strikt noodzakelijk, komt het de opleiding ten
goede als in het vervolgtraject gedurende één uur per week klassikaal aandacht wordt
besteed aan ergonomische aspecten van het typen, zoals een correcte werkhouding
en vingerzetting. Leerkrachten hoeven zelf niet typevaardig te zijn, maar zullen
dit onvermijdelijk worden. Er zijn voorbeelden van leerkrachten die TypeStars aanvankelijk
als een extra belasting beschouwden, maar die zich, gestimuleerd door het enthousiasme
van hun leerlingen, zijn gaan verdiepen in de uitgebreide mogelijkheden van het
systeem. Zo heeft een leraar aan een basisschool in Eindhoven zelfs eigen lesscripts
geschreven om typelessen te integreren met digilessen van andere kernvakken.
Betrokkenheid van ouders
TypeStars fungeert als een platform waarop leerkrachten en ouders hun gezamenlijke
verantwoordelijkheid voor de leerprestaties van kinderen kunnen delen via internet.
Elke school beschikt over een eigen forum, maar het systeem voorziet ook in besloten
communicatiekanalen om dossiers van leerlingen te beheren. TypeStars schept de voorwaarden
voor een harmonieus verloop. Zo is elk dossier voorzien van een online logboek,
waarin zowel leerlingen, leerkrachten als ouders aantekeningen kunnen maken en afspraken
en leerdoelen vast kunnen leggen. Om misverstanden te voorkomen worden alle aantekeningen
gemarkeerd met een tijdstempel.
Rooster
TypeStars bestaat uit 12 lessen met elk 12 oefeningen. Met een half uur
oefenen per dag duurt een les een week. Deze indeling maakt het eenvoudig om typlessen
op te nemen in het basisrooster. In principe oefenen leerlingen thuis en in eigen
tempo, maar het verdient aanbeveling om in de eerste maand tijdens één lesuur per
week aandacht te besteden aan ergonomische aspecten van toetsenbordvaardigheid,
zoals een juiste lichaamshouding en vingerzetting. Op sommige scholen vinden deze
lessen na schooltijd plaats, onder toezicht van ouders en/of leerkrachten.
Budget
De kosten per leerling dalen naarmate er meer deelnemers zijn. Op diverse
scholen, waar het budget ontoereikend was, worden de kosten gedragen door groepen
ouders die door gezamenlijke aanschaf van sleutelcodes de cursusprijs per leerling
terug hebben gebracht tot minder dan twee tientjes.
